همگان به نام خازميه مىخواندند ، اين نام را از خازم « 1 » پسر على كه درباره‌اش چيزى دانسته نيست ، برگرفته بودند . كهن‌ترين مؤلف فرقه‌شناس ناشى به ظاهر عجارديان را تنها به آن نام مىشناسند « 2 » . عبد القاهر بغدادى خازميان را « بيشترين عجارديان سيستان » مىخواند « 3 » . شايد ملطى در گزارش خود همين مردم را گروه خارجى حروريه مىخواند كه نام همگانى خارجيان بوده است و ملطى درباره آنان گويد : « در ناحيه سيستان ، هرات ، و خراسانند ، و چندان بسيارند كه تنها خداوند به شماره ايشان داناست . اينان قومى دلاورند و اسبان بسيار دارند . زنانشان برنشسته بر اسبان باريك تن همچون مردان خود ميجنگند « 4 » . از سوى ديگر ابو القاسم بلخى مىگويد كه ميمونيان و عجارديان در خراسان و سيستان فراوانند « 5 » . اين گفته‌هاى همانند بيانگر اين است كه در ميان پيروان كهن ابن عجرد هيچ‌گونه دودستگى سخت فرقه‌اى وجود نداشته است . مؤلفان كتابهاى فرق وصف‌هاى گوناگونى درباره عقيده‌ها و كردارهاى الحادى خازميان به دست داده‌اند كه داورى درباره درستى يا نادرستى آنها كارى آسان نيست . گزارش كهن كتاب مسائل الامامه منسوب به ناشئ كه با گزارش‌هاى بعدى سخت متفاوت است ارزشى ويژه دارد « 6 » . بنا به گفته او خازميان زيارت مكه را در زمان تقيه ممنوع ساختند . تنها زمانى زيارت مكه واجب خواهد شد كه آنها بتوانند تكليف

--> ( 1 ) . [ در متن ملل و نحل حازميه آمده است . م ت : حازميه : اصحاب حازم بن على بر قول شعيب‌اند در آنكه حضرت كبريايى خالق اعمال عباد است . . . ملل و نحل به كوشش جلالى نايينى ص 96 . م ] ( 2 ) . « مسائل » ص 69 همچنانكه يادآورى شد ( بالا پانويس 22 ) در اين گزارش خازميه به عنوان شاخه‌اى از ازرقيان دانسته شده‌اند . تنها آغاز گزارش منسوب به ناشئ از نجدات ( ص 70 ) باقى است . اما بعيد است كه او هيچ‌يك از فرقه‌هاى ديگر عجارديان را منشعب از آنها بداند . ( 3 ) . الفرق ، ص 73 . ( 4 ) . ملطى ص 42 در متن اصلى بازپسين جمله پيش از بقيه جمله‌ها آمده است . ( 5 ) . نشوان ص 171 به ظاهر بلخى هرگز از شعيبيان نامى نمىبرد . ( 6 ) . مسائل ص 69 گزارش مستقل و كهن منسوب به ناشئ درباره خارجيان مؤيد ساير دليل‌هايى است كه نشان مىدهد كتاب بسى بيش از زمان ناشئ الاكبر N shi'al - Akbar تأليف شده بوده است .